Türkiye’de özellikle iş dünyası STK’larında başkanların koltuk devir hızı kurumdan kuruma göre değişkenlik gösteriyor. Bazı örgütlerde liderlik 2-3 yıllık döngülerle el değiştirirken bazı yapılarda aynı isimler 20 yılı aşkın süre görevde kalabiliyor. Başkanlık süresinin 25 yıla kadar uzandığı bu tablo, iş dünyası örgütlerinde tek bir yönetim modelinin olmadığını gösteriyor.

Bir tarafta rotasyonun kurumsallaştığı dernekler, diğer tarafta uzun süreli liderlikle ilerleyen kurumlar var. Özellikle odalar, birlikler ve konfederasyonlarda görev süresi daha uzun seyrediyor. TÜSİAD ve MÜSİAD gibi yüksek görünürlüğe sahip iş dünyası örgütlerinde ise sirkülasyon hızı dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre bu tablo yalnızca kurumsal tercihlerin sonucu değil. Ekonomik konjonktürün sertleştiği, regülasyon baskısının arttığı ve iş dünyası açıklamalarının daha yüksek yankı yarattığı bir dönemde liderliğin daha kısa sürelerle el değiştirmesi aynı zamanda kurumsal riskin dağıtılması anlamına geliyor.

İSTİKRAR MI, ROTASYON MU?

ABD ve Avrupa’daki kurumsallaşmış yapılarda “term limit” yani görev süresi sınırı, artık iyi yönetişimin temel kriterlerinden biri olarak kabul ediliyor. Küresel uygulamalara bakıldığında yaygın modelin bir dönem için 2 ya da 3 yıl olduğu görülüyor. Çoğu yapıda iki ya da üç dönem sınırı var. Yani ideal süre 4 ila 6 yıl arasında şekilleniyor. Bazı büyük yapılarda bu 8-9 yıla kadar çıkabiliyor ancak 10 yıl üzeri görevler istisnai kabul ediliyor.

Liderlik ve yönetim danışmanı Jilda Bal, STK başkanlığını bir kariyer basamağından çok kariyerin olgunluk döneminde üstlenilen bir etki alanı olarak tanımlıyor. Ancak o da süre konusunun altını çiziyor: “Liderliğin belirli aralıklarla yenilenmesi gerekir. Görev devirlerinin planlı ve şeffaf yapılması kurumun sürdürülebilirliği açısından önemli.”