Aslan Uzun, 2019 yılında Temsa’nın CEO’su olarak göreve geldiğinde şirketi 5 yılda 5 kat büyütme hedefi olduğunu söyledi. Ancak işler yolunda gitmedi ve Uzun, 11 ay sonra görevden ayrıldı. Bu isimler gibi 2 yıldan az süre görevde kalan pek çok CEO var. Bazen daha iyi bir fırsat ayrılığın nedeni olsa da çoğunlukla en büyük etken, yönetim kuruluyla uyumsuzluk. ABD merkezli ünlü kahve zinciri geçtiğimiz eylül ayında hareketli zamanlar yaşadı. Starbucks CEO’su Laxman Narasimhan görevden alındı. Mart 2023’te CEO olan Narasimhan, 15 aylık görevde kalma süresiyle gündem oldu. Veri analitiği şirketi Esgauge’ın S&P 500 şirketlerini inceleyerek oluşturduğu verilere göre CEO’nun ortalama görev süresi yaklaşık 8 yıl. Ancak pek çok farklı nedenle 2 yıldan az sürede işten ayrılan ya da kovulan CEO’ların sayısı hiç de az değil. Örnekleri bu şekilde çoğaltmak mümkün… General Elektrikte 30 yıl çalıştıktan sonra zirveye çıkan John Flannery, 14 ay sonra işten kovuldu. Uzun yıllar Apple’da yöneticilik yapan ve “perakendenin yıldızı” olarak görülen Ron Johnson, Kasım 2011’de JC Penney’nin CEO’su oldu. Ancak satışlarda büyük bir düşüş olunca 17 ay sonra yönetim kurulu sabrını yitirerek Johnson’ın görevine son verdi. Bain Co’nun yaptığı bir araştırmaya göre yeni CEO’ların uzun süre görevde kalma süresi sadece yüzde 40. Peki bir CEO’nun kısa sürede görevden ayrılmasının altında hangi nedenler yatıyor? İşte cevaplar…
CEO’nun şirketin kurucuları veya yöneticilerle uyum sağlayamamasının yol açtığı sonuçlarla ilgili konuşan Gilda&Partners Kurucusu Jilda Bal, şunları söylüyor: “Kurucular, değişim arzusunda olsa da bu değişimi hayata geçirmek konusunda yeterince esnek olamayabiliyorlar. CEO’ya gerekli inisiyatif verilmediğinde CEO’nun stratejik kararlar almak yerine daha operasyonel konularda sıkışıp kaldığını görüyoruz.” UYUM SORUNU YAŞAYANLAR Uzmanların ayrılıklarda dikkat çektiği uyum sorununu pek çok örnek de destekliyor. 2014’te Bob Fisher, Gap’in CEO’su olarak yalnızca 1 ay görevde kaldı. Fisher’ın kısa süreli görev süresi, Gap’in stratejik yönü ve yönetimsel uyumsuzluklarla ilgili yaşanan sorunlardan kaynaklandı. Jeff Jones, Uber’e 2017 yılında başkan olarak katıldı, ancak CEO Travis Kalanick’in istifasının ardından geçici CEO olarak görev yaptı. Şirketin kültür ve yönetim tarzıyla ilgili büyük uyumsuzluklar yaşadı ve sadece altı ay sonra görevinden ayrıldı. Şirketin genel yönetim anlayışı ve skandallar, onun ayrılmasına neden oldu. Jack Griffin, Time incin CEO’su olarak atanmıştı, ancak sadece altı ay görevde kaldı. Yönetim kuruluyla uyumsuzluklar, onun görevden alınmasına neden oldu. Özellikle şirketin medya stratejisinde yapılan değişiklikler ve liderlik tarzı, yönetim kurulu tarafından onaylanmadı. Türkiye’de de geçmişte benzer bir ayrılık hikayesi yaşandı. Eti’nin ilk CEO’su olarak 2006 yılında göreve başlayan Hazım Ellialtı, şirkette değişim başlattı ve ürünlere yeniden hayat verdi. Değişen strateji doğrultusunda şirket 2007’de tarihi bir başarı yaşadı. Ancak bu birliktelik uzun sürmedi ve 22 ay sonunda İDEAL OLAN DEĞİŞİM ideal olan bir CEO’nun 8-10 yıl görevde kalmasıdır. Bu süreçte CEO’nun kendinden sonra gelecek iki kişiyi belirleyip onları yardımcısı yapması gerekiyor, işten ayılmadan 1 yıl önce de bu iki kişiden birini yönetim kurulunun yeni CEO olarak almasını sağlamalı. 1 yıl içinde de seçilen kişinin CEO koltuğuna ısınmasını sağlamak için çalışmalar yapılmalı. 2 yıldan az sürede CEO değişmesi, yönetim kurulunun yanlış seçim yaptığını gösterir. SABIRSIZLIK OLABİLİYOR Bu değişimin arkasında, ağırlıklı olarak yönetim kurularının yeterince beklememesi var. Aynı futbol takımı antrenörlüğünde olduğu gibi kısa sürede başarısızlık olur ya da patronla diyalog bozukluğu yaşanırsa CEO’nun işine son veriliyor. Ancak bu, yönetimin devamlılığı açısından kötü sonuçlar yaratır. Yönetim kurulları orta vadeli düşünüp içlerine sinecek CEO’yu bulana kadar beklemeli ve var olan yöneticiyle devam etmeli.
Sürekli CEO değişimi yaşayan bir şirketin imajının olumsuz etkileneceğini ifade eden Gilda&Partners Kurucusu Jilda Bal, şöyle devam ediyor: “Ayrıca sık lider değişiklikleri ciddi maliyetlere de yol açar. Bu maliyetler yalnızca yeni CEO’nun getirdiği stratejik değişikliklerle sınırlı kalmayıp aynı zamanda uygulama sürecinde harcanan zaman ve kaynakları da kapsayabilir.”