Küresel yetenek rekabetinde dengeler değişiyor. Kanada, İngiltere ve Avustralya gibi geleneksel yetenek merkezleri katılaşan göçmenlik politikaları ve yükselen yaşam maliyetleri nedeniyle kan kaybediyor. Türkiye gibi güçlü bir mühendislik ve teknoloji tabanına sahip ülkeler yerel yetenekleri elde tutma ve tersine beyin göçü için yeni bir fırsat dönemine giriyor.

Boston Consulting Group’un (BCG) 2026 Küresel Yetenek Takibi raporuna göre yüksek nitelikli iş gücünün sınır ötesi hareketliliği 2025’te dünya çapında yüzde 11,6 gerileyerek 3,3 milyona düştü. Yetenek hareketliliğinin yavaşladığı bir dönemde asıl yarış, yeteneği çekmekten çok, sınırlı sayıdaki nitelikli insan kaynağını elde tutmak ve doğru ekosistemi kurmak üzerine odaklanıyor.

GENİŞ YETKİ ALANI

OECD’nin geri dönüş ve yeniden entegrasyon üzerine yaptığı çalışma da bu araştırmayı destekliyor. Kültürel yakınlık, aile ve sosyal çevreyle yeniden bağ kurma isteği bu kararda etkili olabiliyor. Ancak Gilda&Partners Kurucusu Jilda Bal’a göre dönüş kararının sürdürülebilir olması için kültürel uyumluluğun güçlü bir kariyer fırsatıyla desteklenmesi gerekiyor. Türkiye’ye dönen çalışanlar, yurt dışında edindikleri bilgi, çalışma deneyimi ve uluslararası bağlantıları kullanabilecekleri gerçek bir etki alanı bekliyor.

“Yetki alanı dar, karar süreçleri kapalı ve kariyer adımları belirsiz bir rol, güçlü bir ünvan sunsa bile uzun vadede çekici kalmayabilir” diyen Bal, şirketlerin dönüş yapan yeteneklere, standart işe alım paketlerinin ötesine geçen bir model sunması gerektiğini vurguluyor. Uluslararası sorumluluk, bölgesel proje liderliği, üst yönetime erişim ve karar süreçlerine katılım fırsatı sunmak önemli kriterler arasında yer alıyor.

Liderliğin yeni anahtarı: küresel yetenek

• 17 kat avantaj: BCG verilerine göre, belirli bir teknolojide küresel yeteneği çekmeyi başaran ülkelerin o alanda dünya lideri olma ihtimali 17 kat artıyor.
• Hissedar değerine +1 puan: Küresel yeteneği yönetim kadrolarına entegre eden şirketler, yılda ortalama 1 puan daha fazla hissedar değeri yaratıyorlar.
• Çok kutuplu rekabet: ABD, genel yetenek payını artırmasına rağmen yapay zekâ (AI) alanındaki tekelini koruyamıyor; teknoloji rekabeti artık çok kutuplu bir yapıya evriliyor.